شأن نزول : انفاق از اموال پاك ، آرى از امام صادق عليه السلام نقل شده اين آيه دربارهء جمعى نازل شد كه ثروت‌هائى از طريق رباخوارى در زمان جاهليت جمع‌آورى كرده بودند و از آن در راه خدا انفاق مىكردند ، خداوند آنها را از اين كار نهى كرد . و دستور داد از اموال پاك و حلال ، در راه خدا انفاق كنند . « 1 » در « تفسير مجمع البيان » پس از نقل اين حديث ، از على عليه السلام نقل مىكند كه فرمود : اين آيه دربارهء كسانى نازل گرديد كه به هنگام انفاق خرماهاى خشك ، كم گوشت و نامرغوب را با خرماى خوب مخلوط مىكردند و بعد انفاق مىنمودند به آنها دستور داده شد از اين كار بپرهيزند . « 2 » * * * ( ( ين دو ) ) شأن نزول هيچ گونه منافاتى با هم ندارند و ممكن است آيه در مورد هر دو دسته نازل شده باشد ، كه يكى ناظر به پاكى معنوى و ديگرى ناظر به مرغوبيت مادى و ظاهرى است . ولى بايد توجه داشت : طبق آيهء 275 سورهء « بقره » كسانى كه در زمان جاهليت اموالى از طريق رباخوارى جمع‌آورى كرده بودند و پس از نزول آيه از ادامهء رباخوارى خوددارى نمودند ، اموال گذشته بر آنها حرام نبوده است يعنى اين قانون شامل گذشته نمىشود ، ولى مسلّم است اين مال در عين حلال بودن با اموال ديگر فرق داشت و در حقيقت ، شبيه اموالى بود كه از طرق مكروه به دست بيايد !

--> ( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « كافى » ، ج 4 ، ص 48 ؛ « وسائل الشيعه » ، ج 9 ، ص 465 ، 466 و 468 ، و ج 17 ، ص 212 ؛ « بحار الانوار » ، ج 93 ، ص 27 ، 167 و 168 ، با اندكى تفاوت . ( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « كافى » ، ج 4 ، ص 48 ، با اندكى تفاوت ؛ « وسائل الشيعه » ، ج 9 ، ص 205 ، 206 و 207 ؛ « بحار الانوار » ، ج 93 ، ص 46 ، 47 ، 143 و 145 ، همه با تفاوت ؛ « تفسير عياشى » ، ج 1 ، ص 148 ( با اندكى تفاوت ) .